Portal:Kultura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska

Kultura w polskojęzycznej Wikipedii

Adam Mickiewicz monument art p.png

W tym portalu, mimo, że do kultury materialnej można zaliczyć także technikę, a w szerszym ujęciu cały dorobek ludzkości, zdecydowaliśmy się na prezentację zagadnień związanych głównie z kulturą symboliczną. Niektóre obszary wiedzy (np. dotyczącej teatru) są jeszcze w Wikipedii ubogie, z tego względu zachęcamy do ich rozwijania. W tej chwili są tu wyeksponowane te dziedziny, które najbardziej zostały rozwinięte przez internautów. Jeżeli uważasz, że brakuje jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.

Po prawej stronie znajdują się kategorie poszczególnych dziedzin wiedzy. Zaprezentowane zostały też wyróżnione, głównie ze względu na jakość, artykuły oraz ilustracje.

Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów.

P Art2 green.png   Sztuka
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja
Palacio Queluz Azulejo.JPG

Azulejo – cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Powierzchnia azulejo jest jedno lub wielokolorowa, gładka lub z fakturą. Płytek azulejo używano jako elementów mozaik składających się z wielu, czasem ponad kilku tysięcy elementów, pokrywających całe ściany, oraz jako oddzielnych kompozycji dekoracyjnych. Motywy wykonywane z azulejo miały postać scen historycznych, mitologicznych, ikonografii religijnej, oraz całej gamy elementów dekoracyjnych zarówno geometrycznych jak i roślinnych.


Witraż w kościele św. Barbary, Kutná Hora
Witraż w kościele św. Barbary w miejscowości Kutná Hora upamiętniający wizytę Franciszka Józefa I w 1905

Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P Art2 green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie

Hasła podstawowe z dziedziny sztuki

P literature green.png   Literatura
Artykuł miesiąca Grafika miesiąca
WollstonecraftVindicationWomanTitle.jpg

Wołanie o prawa kobiety, tytuł oryginału (ang.) A Vindication of the Rights of Woman: with Strictures on Political and Moral Subjects – utwór autorstwa Mary Wollstonecraft (1792), uważany za jedną z najwcześniejszych prac z zakresu filozofii feministycznej. Wollstonecraft odpowiada w nim ówczesnym teoretykom polityki i wychowania, uważającym, że kobiet nie powinno się kształcić. Jej zdaniem kobiety powinny odbierać wykształcenie odpowiadające ich pozycji w społeczeństwie. Mogą one być „towarzyszkami życia” swoich mężczyzn, a nie jedynie ich małżonkami. Zamiast postrzegać kobiety jako ornament czy własność przekazywaną na drodze małżeństwa, należy w nich widzieć istoty ludzkie wyposażone w te same fundamentalne prawa co mężczyźni.

Wollstonecraft przystąpiła do pisania Praw kobiety po przeczytaniu raportu do francuskiego Zgromadzenia Narodowego Charles'a Maurice'a de Talleyrand-Périgord z 1791 roku, w którym stwierdzono, że kobiety powinny otrzymywać tylko kształcenie domowe. Wychodząc od tej wypowiedzi, przypuściła szeroki atak przeciwko podwójnym standardom płciowym i działaniom mężczyzn, w wyniku których kobiety nadmiernie oddają się emocjonalności. Wollstonecraft pisała Prawa kobiety w pośpiechu, reagując na bieżące wydarzenia. Miała zamiar napisać drugi tom, który miał być bardziej przemyślany, ale zmarła przed jego ukończeniem.

Chociaż Wollstonecraft wzywa do równości płci w poszczególnych obszarach życia, takich jak moralność, nie twierdzi jednak, że kobiety i mężczyźni są równi. Niejednoznaczność jej stanowiska utrudnia jej klasyfikację jako feministki, zwłaszcza że to pojęcie nie istniało jeszcze w jej czasach.

Współcześnie popularne jest błędne twierdzenie, że odbiór Wołania o prawa kobiety był negatywny. Negatywna reakcja na ten utwór nastąpiła jednak dopiero po śmierci autorki, kiedy jej mąż, William Godwin, wydał Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman (1798). Natomiast zaraz po wydaniu Wołania o prawa kobiety utwór został przyjęty dobrze. Jeden z biografów nazwał ten utwór „być może najbardziej oryginalną książką stulecia”

Oscar Wilde - An Ideal Husband - You brute! You coward!.jpg

Ilustaracja do dramatu pt. Mąż idealny autorstwa Oscara Wilde'a z 1901 roku


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P literature green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie

Hasła podstawowe z dziedziny literatury


Portale związane z literaturą: Komiks · Śródziemie · William Szekspir · Bibliologia

P music green.png   Muzyka
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja

Californication – siódmy album studyjny Red Hot Chili Peppers wydany 8 czerwca 1999 za pośrednictwem Warner Bros. Records, którego producentem jest Rick Rubin. W nagraniu albumu wziął udział – po ośmioletniej przerwie związanej z problemami narkotykowymi – John Frusciante (wcześniej nagrał z zespołem dwie płyty: Mother's Milk i Blood Sugar Sex Magik), który zastąpił Dave'a Navarro. Powrót Frusciante spowodował zmianę brzmienia grupy. Album był odejściem od stylu, jaki narzucił zespołowi Navarro. Temat albumu opierał się na seksualnych podtekstach i przesłankach (związanych z członkami zespołu) i poruszał kwestie pożądania, śmierci, samobójstwa i narkotyków.

Z albumu pochodzi kilka singli, m.in.: "Around the World", "Otherside", "Californication" i zwycięzca Nagrody Grammy w kategorii "Najlepszy Utwór Rockowy" w 2000, "Scar Tissue". Album uplasował się na 3. miejscu listy Billboard Top 200. Californication jest dotychczas największym sukcesem komercyjnym formacji – do lutego 2009 sprzedano na całym świecie ponad 15 milionów kopii albumu. Album stymulował zmianę stylu zespołu – Greg Tate napisał: podczas gdy wszystkie dotychczasowe albumy Red Hot Chili Peppers były wysoce uduchowione, to ten album jest uduchowiony i w nadzwyczajny sposób przemawiający do wyobraźni słuchacza.

więcej...

Jezowska Lodz 2008 1.jpg

Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

Portale muzyczne: Hip-hop · Metal · Eurowizja · Rock
  P music green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
P Movie green.png   Film
Wybrany wyróżniony artykuł Zdjęcie
'Iron Man'.svg

Iron Manamerykański fantastycznonaukowy film akcji na podstawie serii komiksów o superbohaterze o tym samym imieniu wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiedzialny jest Jon Favreau, a za scenariusz Hawk Ostby, Arthur Marcum, Matthew Hollaway i Mark Ferqus. W rolach głównych występują: Robert Downey Jr., Terrence Howard, Jeff Bridges, Shaun Toub i Gwyneth Paltrow.

Główny bohater, Tony Stark, przemysłowiec i inżynier, buduje bojowy egzoszkielet wspomagany i staje się korzystającym z tego pancerza superbohaterem zwanym „Iron Manem”.

Kontynuacja filmu, Iron Man 2, miała premierę w 2010 roku, a trzecia część, Iron Man 3, w 2013 roku. Film wchodzi w skład I Fazy Marvel Cinematic Universe i jest on produkcją rozpoczynającą tę franczyzę.

Światowa premiera odbyła się 14 kwietnia 2008 roku, a polska premiera 30 kwietnia tego samego roku. Film zarobił 585 milionów dolarów przy budżecie 140 milionów.

Grauman's Chinese Theatre, by Carol Highsmith fixed & straightened.jpg

Polecamy artykuły:

    Medalowe artykuły: Andrzej Wajda · Angelina Jolie · Ant-Man (film) · Chciwość (film 1924) · Iron Man (film) · Iron Man 2 · Jack Warner · Judy Garland · M.G. Ramachandran · Popiół i diament (film) · Sharon Tate · Sherlock Holmes Baffled · Taśma filmowa 35 mm · Zakazane piosenki


    Dobre artykuły: Aeroskop · Agnieszka Włodarczyk · American Horror Story: Roanoke · Black Maria · Bohaterowie serialu animowanego Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster · Carey Mulligan · Clark Gable · Django (film 1966) · Django (film 2012) · Doktor Who - seria 8 (2014) · Elżbieta Czyżewska · Good Charlotte · Gregory Peck · Jerzy Hoffman · Hell Comes to Quahog · Humphrey Bogart · Jestem legendą · John Cena · Judith Barsi · Katalin Karády · Kinematografia polska · Krzysztof Kieślowski · Maja Komorowska · Meryl Streep · Milionerzy (program telewizyjny) · Mohanlal · Nowojorski Festiwal Filmów Polskich · Ola Lilith · Opowieść wigilijna (Doktor Who) · Potop (film 1974) · Rachel McAdams · Samantha Reed Smith · Sergio Leone · Spaghetti western · The Judy Garland Show · Weronika Rosati · Who Wants to Be a Millionaire · Więźniowie wyobraźni · Willi Münzenberg · Urząd (film) · Vivien Leigh · William B. Davis · Z punktu widzenia nocnego portiera · Złoty wiek (film 1930)


Zapraszamy do współpracy:

Portale filmowe: Gwiezdne wojny · Seriale animowane

  P Movie green1.png     Najnowsze artykuły
Kategorie
Speculative fiction portal logo small transparent.png   Fantastyka
Wybrany artykuł Wybrana ilustracja
Problem zasad moralnych jakimi będą się kierowały urządzenia wyposażone w sztuczną inteligencję pojawił się znacznie wcześniej niż realne możliwości produkcji takich urządzeń. Początkowo rozważano go jedynie w literaturze fantastycznej, stał się realnym problemem.

Prawa robotów Asimova

Robot nieprzestrzegający pierwszego prawa robotów

Isaac Asimov w roku 1942 stworzył trzy prawa robotów i przedstawił je w fantastycznym opowiadaniu Zabawa w berka (ang. Runaround). Celem tych praw było uregulowanie kwestii stosunków pomiędzy przyszłymi myślącymi maszynami a ludźmi. Przedstawiały się one następująco :

  1. Robot nie może skrzywdzić człowieka, ani przez zaniechanie działania dopuścić, aby człowiek doznał krzywdy.
  2. Robot musi być posłuszny rozkazom człowieka, chyba że stoją one w sprzeczności z Pierwszym Prawem.
  3. Robot musi chronić samego siebie, o ile tylko nie stoi to w sprzeczności z Pierwszym lub Drugim Prawem.

Następnie w opowiadaniu Roboty i Imperium (Robots and Empire) Asimov dodał prawo zerowe, które stało się nadrzędne wobec trzech pozostałych:

0. Robot nie może skrzywdzić ludzkości, lub poprzez zaniechanie działania doprowadzić do uszczerbku dla ludzkości.

Pierwszym robotem, działającym według nadrzędnego prawa zerowego był R. Daneel Olivaw występujący sporadycznie w kilku tomach cyklu Fundacji (także we wspomnianym Roboty i Imperium).


IslandOfDrMoreau.JPG

Okładka książki "Wyspa doktora Moreau" autorstwa H. G. Wells z pierwszego wydania



Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  Speculative fiction portal logo small transparent.png     Najnowsze artykuły
Kategorie

Hasła podstawowe z dziedziny fantastyki


Portale związane z fantastyką:
Gwiezdne wojny · Gry fabularne · Śródziemie

P videogame controller green.png   Gry komputerowe
Wyróżniony artykuł Wyróżniona ilustracja
Beyond Good & Evil to przygodowa gra akcji stworzona i wydana przez Ubisoft w 2003 roku na platformy GameCube, PC, PlayStation 2 i Xbox. Gra została zaprojektowana przez twórcę serii Rayman, Michela Ancela.

Akcja gry toczy się w alternatywnej rzeczywistości na planecie Hillys, która jest atakowana przez kosmitów z planety DomZ. Główną bohaterką jest młoda reporterka Jade (na zdjęciu). Gra miała być pierwszą częścią trylogii, lecz ze względu na niezadowalające wyniki sprzedaży stworzenie następnej części zostało przesunięte na bliżej nieokreśloną przyszłość.

IncredipedeScreenshot35.jpg


Zrzut ekranu z gry logicznej Incredipede.


Polecamy artykuły:


Zapraszamy do współpracy:

  P videogame controller1 green.png     Najnowsze artykuły
Kategorie