Portal:Powiat iławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
< Portale < Geografia < Europa < Polska < Warmińsko-mazurskie < Powiat iławski


Iława County Warmia Masuria.svg
Bulwar Jana Pawła II.jpg
Portal powiatu iławskiego

Znajdujesz się na portalu dla Wikipedystów zainteresowanych powiatem iławskim, umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tym regionem.


POL powiat iławski COA.svg
Powiat iławski – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Iława.
Spis treści:

Artykuł miesiąca | Iława | Inwestycje | Zabytki | Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego | Czy wiesz, że... | Turystyka | Sport
Kultura | Galerie na Commons | Gospodarka | Przyroda | Sylwetki | Miejscowość Tygodnia | W czym możesz pomóc

Powiat iławski w polskojęzycznej Wikipedii
Kompass.svg Iława – stolica powiatu  edytuj
POL Iława COA.svg

Iławamiasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim; siedziba władz powiatu. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego. Miasto położone nad południowym krańcem jeziora Jeziorak (Pojezierze Iławskie); duży ośrodek wypoczynkowy, sportowy i turystyczny. Region rolniczy. Pierwsze wzmianki o ziemiach, na których leży Iława sięgają roku 1226, kiedy Konrad I mazowiecki wydał dokument, zapowiadający przybycie Krzyżaków na te tereny. Mieli oni chrystianizować pogan, którzy władali także terenami, na których obecnie leży Iława. Po opanowaniu przez Krzyżaków i podboju Prus w 1283 obszar ten objęty został akcją kolonizacyjną. Miasto założył komtur krzyżacki Sieghard von Schwarzburg w 1305. W tym samym roku Iława otrzymała prawa miejskie. Położenie geograficzne (teren otoczony wodami, więc łatwy w obronie) oraz ulokowanie miasta w miejscu dawnej staropruskiej osady rybackiej zdecydowały o lokalizacji miasta w tym miejscu.

Trophy.jpg Artykuł miesiąca  edytuj
Finckensteinowie.jpg

Rodzina Finckensteinów – najbogatsza rodzina Prus Wschodnich.

Finckensteinowie pochodzili z Zurychu, gdzie byli znani w XII-XV w. jako Finckowie. Jedna z gałęzi rodu osiedliła się wówczas w Tyrolu. Założycielem linii pruskiej był Konrad, który przyjął służbę u Krzyżaków. Część rodu, żyjąca w Karyntii nazwała swoje siedziby Finckenstein lub Finckenberg, stąd potem pochodziły ich nazwiska. Istniała jeszcze jedna gałąź Fincków – Von Auersberg. Majątki Finckensteinów koncentrowały się w Prusach Górnych, w starostwach iławskim, ostródzkim i dąbrówieńskim. Już w drugiej połowie XVII w. byli potentatami i właścicielami trzech miast wraz z dziedzicznymi urzędami w Szymbarku, Dąbrównie i Iławie, zdecydowanie dominowali w XIX w., ich majątki w Szymbarku, Szymonowie, Jaśkowie i Lasecznie obejmowały wówczas powierzchnię ok. 14 tys. ha, z czego znaczna część (ok. 10 tys. ha) leżała na terenie starostwa iławskiego.

LOGO Portalu Powiatu iławskiego.svg


Rondo w Iławie.jpg Inwestycje  edytuj
8 lipca 2006
Rondo w Iławie.jpg
  • 12 września 2006 r. została otwarta Mała Obwodnica Wschodnia w Iławie (koszt: ponad 10 mln €).
  • 7 września 2006 r. został otwarty market Bricomarche (ul. Dąbrowskiego).
  • 28 września otwarty został market Lidl (ul. Kościuszki).


Dawny budynek policji w iławie.jpg Zabytki  edytuj
Najważniejsze Zabytki powiatu iławskiego
LOGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO POJEZIERZA IŁAWSKIEGO.svg Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego  edytuj
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego słynie m.in.: z jeziora Jeziorak i „Alei Napoleona”, wzdłuż której rośnie kilkadziesiąt wiekowych sosen oraz z Jeziora Jasnego, o wyjątkowo czystej toni (przezroczystość wody do 15 m). Tutaj też można wybrać się na bezkrwawe polowanie (fotosafari) do znajdujących się na terenie parku kilku rezerwatów przyrody.
Jezioro Jeziorak

Jezioro Jeziorak wraz z otaczającym go kompleksem leśnym stanowi zbiór unikatowych zasobów fauny i flory. Jest ostoją ptaków o międzynarodowej randze, w tym: czapli, kormoranów, żurawi, a także niezwykle rzadkich ptaków drapieżnych: bielików, rybołowów czy kań rudych. W kompleksach leśnych bytują popularne i rzadsze gatunki zwierzyny łownej: sarny, dziki, jelenie, łosie. Zimą pojawiają się czasami wilki.

Nuvola apps knotes.png Czy wiesz, że...  edytuj

...w 1974 roku na wyspie Wielka Żuława nagrywano film "Gniazdo" reżyserii Jana Rybkowskiego, opowiadający o pierwszych latach państwa polskiego?

...w 1807 r. Napoleon Bonaparte miał swoją kwaterę w Kamieńcu Suskim; w tym czasie spędził tu trzy tygodnie ze swą metresą, panią Walewską?

...w herbie Lubawy widnieje postać pierwszego biskupa Prus, wcześniejszego misjonarza tych ziem, Christiana, a z jego rąk w XIII w., pruski książę lubawskiego grodu, Surwabuno, przyjął chrzest?

Asymmetrical symbol of Chaos.ant.png Turystyka  edytuj
Szlaki turystyczne piesze


Nazwa Długość Trasa
szlak turystyczny żółty Żółty 12,1 km Dworzec PKP Iława Główna, Jezioro Łęckie, Jezioro Czerwone, Katarzynkileśniczówka, Ostrów, Jezioro Radomno, wieś Radomno
szlak turystyczny żółty Żółty w kierunku północno-wschodnim 28,3 km Dworzec PKP Iława Główna, Szałkowo, Tynwałd, Frednowy, Wiewiórka, Samborowo
szlak turystyczny zielony Zielony ("Napoleoński") 12 km
41,3 km
1. Dworzec PKP Iława Główna, Jezioro Silm, Kamionka, zamek w Szymbarku
2. Szymbark, Piotrkowo, Jezioro Czerwica, Kamieniec
szlak turystyczny niebieski Niebieski 26 km Dworzec PKP Iława Główna, Sarnówek, zatoka Widłągi, Rożek, Siemiany
Historyczno-przyrodniczy 35 km Iława, Jezioro Silm, Kamionka, Szymbark, Stawki, Gardzień, Piotrkowo, Januszewo, Jezioro Merynos, Olbrachtowo, Kamieniec
Crystal Clear app atlantik.png Sport  edytuj
Memoriał Huberta Wagnera 18 sierpnia 2005 r. w hali sportowo-widowiskowej.

Iława jest dużym ośrodkiem sportów wodnych. W mieście działa wiele przystani jachtowych i wypożyczalni sprzętu wodnego. Mieszkańcy mogą korzystać również z wypożyczalni rowerów i znajdujących się w okolicy miasta ośrodków jeździeckich.

Stadion miejski w Iławie

Obiektami sportowymi w Iławie są kompleksowo wyposażony Stadion Miejski i nowoczesna hala sportowo-widowiskowa. Iławskie Centrum Sportu Turystyki i Rekreacji wspiera działalność sekcji sportowych (tenis ziemny, tenis stołowy, lekka atletyka, wioślarstwo, żeglarstwo, piłka nożna i siatkówka).

Art-stub.jpg Kultura  edytuj
Iławskie kino przed renowacją.

Większości imprez kulturalnych w mieście patronuje Iławskie Centrum Kultury. Organizuje międzynarodowy festiwal jazzu tradycyjnego Złota Tarka, odbywającym się w połowie sierpnia w miejskim amfiteatrze nad Małym Jeziorakiem. Tradycją staje sie również festiwal muzyki szantowej Jeziorak Shanties Meeting oraz organizowany przez Młodzieżową Radę Miasta ogólnopolski festiwal młodzieżowych grup rockowych Fama Rock Festival. W ramach Centrum działa wiele kół zainteresowań, między innymi plastyczne, rzeźbiarskie, taneczne, teatralne, szachowe oraz numizmatyczne. Podobny profil działalności ma Spółdzielczy Dom Kultury Polanka. Ponadto w Iławie funkcjonuje Młodzieżowa Orkiestra Dęta i katolicki zespół Credo. Mieszkańcy mogą korzystać z kina X Muza (obecnie w przebudowie wartej 6 mln ), biblioteki i galerii sztuki.

WdzydzeKiszewskie-skansen7.jpg Miejscowość Tygodnia  edytuj
Szymbarkwieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława, nad Jeziorem Szymbarskim.

Po raz pierwszy wymieniona w 1378 jako osada przyzamkowa.


Zabytki

Ruiny zamku w Szymbarku
Gospodarka  edytuj
W powiecie iławskim znajduje się wiele cenionych na rynku firm. Są to m.in.:
Nuvola apps khangman.png Przyroda  edytuj
Haliaeetus-albicilla-002.jpg

W powiecie iławskim znajdują się:

Sylwetki  edytuj
Emil Adolf von Behring (ur. 15 marca 1854 w Ławicach, zm. 31 marca 1917 w Marburgu), bakteriolog niemiecki, uważany za twórcę immunologii, laureat pierwszej Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny.

Urodził się we wsi Hansdorf (obecnie Ławice w gminie Iława) w wielodzietnej rodzinie nauczyciela (był piątym z trzynaściorga dzieci). Był m.in. asystentem Roberta Kocha. Od 1895 profesor uniwersytetu w Halle oraz Instytutu Terapii Doświadczalnej w Marburgu. Za prace nad seroterapią, przede wszystkim zaś za zastosowanie seroterapii w walce z błonicą (dyfterytem), został laureatem pierwszej Nagrody Nobla z medycyny w 1901. Komitet Noblowski w uzasadnieniu podjął próbę oceny znaczenia pracy von Behringa, dodając do uzasadnienia słowa: dzięki (pracom von Behringa) otwarta została nowa droga dla medycyny, a lekarze otrzymali ważną broń w walce przeciw chorobie i śmierci.

Commons-logo.svg Galerie na Commons  edytuj
Commons-logo.svg
Rzeka Iławka
W czym możesz pomóc
Noia 64 filesystems file important.png Do opracowania
Biografie dodaj
Artykuły dodaj
Gartoon-Gedit-icon.png Do poszerzenia
Zalążki biografii dodaj
Zalążki opisów dodaj
Crystal package wordprocessing.png Jak możesz pomóc edytuj
Gnome-dev-camera.svg
Wystarczy, że napiszesz bądź uzupełnisz jakikolwiek artykuł związany z powiatem iławskim lub Iławą. Każda pomoc się przyda. Na Portalu widać ile zostało do zrobienia.

Może masz aparat lub już wykonane zdjęcia?


Wskazówki edycyjne i inne: jak napisać doskonały artykuł - linki wewnętrzne - poradnik autora Wikipedii - prawa autorskie


Możesz też pomóc w promocji portalu dodając taki szablon {{Portal|Powiat iławski}} na swojej stronie Wikipedysty

Kategorie artykułów o Iławie i powiecie iławskim
Nuvola apps kmessedwords.png
Inne portale tematyczne w polskojęzycznej Wikipedii
Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?