Portal:Religioznawstwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nauki ścisłe i przyrodniczeGeografiaNauki społeczne i humanistyczneSpołeczeństwoKulturaHistoriaReligiaSportTechnikaPolska

Religioznawstwo w polskojęzycznej Wikipedii

Symbole religijne

Portale poszczególnych religii: BUDDYZMCHRZEŚCIJAŃSTWOHINDUIZMISLAMJUDAIZM

Inne portale o tematyce religijnej: BibliaCerkwieJezus ChrystusKatolicyzmMariawityzmMaryja PannaPallotyniPrawosławieRuch Świętych w Dniach OstatnichSynagogiŚwięciWatykanZakony

Portale o tematyce związanej z religioznawstwem: AntropologiaAteizmFilozofiaWolnomularstwo

Jeżeli chcesz edytować tę stronę, przejdź tutaj.

Artykuł na medal

Orthodox Church of the Holy Spirit in Vilnius2.JPG

Monaster Św. Ducha w Wilnie lub Monaster Zesłania Ducha Świętego w Wilnie – prawosławny klasztor w Wilnie działający nieprzerwanie od 1609. W I Rzeczypospolitej jeden z ważniejszych ośrodków prawosławia[1]. Po przyłączeniu Wileńszczyzny do Imperium Rosyjskiego monaster II, a następnie I rangi, od 1845 siedziba biskupów wileńskich i litewskich. Legalnie działający w granicach II Rzeczypospolitej od 1924, dotychczasowe funkcje pełnił bez przeszkód również po znalezieniu się Wilna w granicach ZSRR. Jego cerkiew, pod tym samym wezwaniem co cały monaster, jest miejscem szczególnej czci świętych męczenników wileńskich – Jana, Antoniego i Eustachego, których relikwie przechowywane są w głównej nawie świątyni.

Monaster zajmuje zespół jednopiętrowych budynków w podwórzu za ozdobną bramą wjazdową pod numerem 10 przy ulicy Aušros Vartų (Ostrobramskiej).

Budynki monasteru, zamieszkiwane przez mnichów oraz zajęte przez kancelarię eparchialną oraz bibliotekę zachowały się do naszych czasów w tej samej formie, w jakiej zostały odbudowane po pożarze w XVIII wieku. W skład kompleksu wchodzą trzy dwukondygnacyjne budynki pozbawione wyraźnych cech stylowych oraz budynki gospodarcze zaadaptowane w II połowie XX wieku na nowe cele. Jedynie brama wjazdowa wyraźnie reprezentuje styl staroruski, co ma akcentować duchową łączność monasteru z prawosławiem rosyjskim.

Artykuł miesiąca

Guoqingsi005r.jpg

Klasztor buddyjski (chiń. si 寺; kor. sa 사; jap. 寺 ji lub tera; wiet. tự lub chùa) – budynek lub kompleks budynków, w którym przebywają i praktykują mnisi buddyjscy lub mniszki buddyjskie. Jest to centrum religijnego, duchowego i nieraz naukowego życia w buddyzmie.

Tradycje ascetyczne istniały w Indiach już wcześniej (słynna pieczęć z Harappy – okres pom. 2500 a 1500 r p.n.e. – przedstawia postać pogrążonego w medytacji[2]. Hymny Rygwedy (skt. trl. Veda ) opisują munich i keśina – a nie wspominają o mnichach i klasztorach. Natomiast Upaniszady, będące w opozycji do rytualistycznego braminizmu, wymieniają cały szereg sanskryckich określeń takich jak bhikszu, sannjasin, pariwradźaka, awadhuta i paramahansa), to dopiero zakon buddyjski – sangha – stał się organizacją masową. Buddyzm nie uznawał systemu kastowego i każdy mógł zostać mnichem.

W czasach Buddy Śakjamuniego (566/563483/486 r. p.n.e.)[3] i później buddyjscy mnisi wędrowali z miejsca na miejsce z wyjątkiem okresów pory deszczowej. Zakon buddyjski był wówczas zakonem typowo żebraczym i wędrownym. Ideą Buddy było ustanowienie zakonu (skt. sangha), który byłby jednym ciałem (samāggatta) złożonym z mnichów (pal. bhikkhu, skt. bhiku) ze wszystkich stron i regionów (pal. cātuddisa bhikkhu sangha), organizacji dość scentralizowanej. Jednak już za jego życia sangha zaczęła się coraz bardziej atomizować (chociaż starano się zachować centralizm). Proces rozluźniania się jedności stał się wyraźniejszy, gdy do zakonu zaczęło wstępować coraz więcej wyznawców. Odległe od siebie, regionalne ośrodki zaczęły się po prostu wzmacniać.

Powstanie klasztorów miało olbrzymi, a nawet decydujący, wpływ na dalsze losy buddyzmu. Budowane przy ważnych szlakach handlowych, były etapami karawan kupieckich, wspierały w razie potrzeby okoliczną ludność, chroniły także przed napadami. Często były fundowane a później dotowane przez władców lub bogatych ludzi. Z biegiem czasu, ponieważ nauczanie stało na niezwykle wysokim poziomie, wielkie klasztory stały się dużymi i ważnymi centrami naukowymi i kulturowymi. Ich sława wykroczyła poza granice Indii i tysiące kandydatów ubiegało się o przyjęcie[4].

Postacie

RudolfOtto.jpg

Rudolf Otto (ur. 25 września 1869 r. w Peine, zm. 6 marca 1937 r. w Marburgu) – niemiecki filozof, przedstawiciel fenomenologii i teolog protestancki, religioznawca, autor.

Według R. Otto źródłem religii jest uczucie. Najważniejszą cechą religii jest jej irracjonalność i uczuciowy element. Podstawowym pojęciem używanym przez R. Otto jest numinotyczność (z łac. numen, czyli bóstwo). Doświadczenie numinotyczne charakteryzujące wyznawcę każdej religii, jest jednak poza możliwością wypowiedzenia. Numinosum charakteryzuje się niesamowitością, dziwem. Przedmiotem świadomości numinotycznej jest mysterium, lecz tylko negacja i paradoks są środkami do jego ogarnięcia. Z jednej strony to mysterium tremendum, tzn. przedmiot pełen grozy, wywołujący lęk. Z drugiej strony to mysterium fascinans – przedmiot pociągający, fascynujący jak nic innego. Najważniejsze jest nieredukowalne (antyredukcjonizm) uczucie, przeżywanie sfery sacrum, w stosunku do której ma się odczucia ambiwalentne – strach i lęk oraz fascynację. Jego poglądy zatem są pokrewne z poglądami Claude'a Lévi-Straussa, Mircei Eliadego oraz Carla Gustava Junga.

R. Otto tak opisuje mysterium tremendum: „Uczucie to może łagodnym strumieniem przepłynąć przez jaźń w formie lekkiego, spokojnego nastroju głębokiego skupienia […] może też wydobyć się z duszy nagle i mogą towarzyszyć mu wstrząsy i konwulsje. Może prowadzić do dziwnego podniecenia, upojenia, zachwytu i ekstazy. Ma swoje dzikie i demoniczne formy. Może sprowadzić się niemal do upiornych dreszczy i ciarek.”

Rudolf Otto wywarł niezwykle silny wpływ na teologię i religioznawstwo XX wieku. Do jego dzieła nawiązywali, między innymi, Paul Tillich, Mircea Eliade, Gerardus van der Leeuw.

Ciekawostki

Czy wiesz, że...


Strony przeglądowe

Przegląd zagadnień z zakresu religii, atrybuty bogów, bogowie rzymscy, bogowie słowiańscy, bogowie starożytnego Egiptu, demony słowiańskie, drzewo genealogiczne bóstw greckich, lista dynastii chasydzkich, lista postaci z mitologii indyjskiej, lista upadłych aniołów, miejsce święte, sanktuaria chrześcijańskie, sanktuaria maryjne, podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce, Wielka Bogini

Glosariusze: glosariusz buddyjski, glosariusz chrześcijaństwa, glosariusz hinduizmu, glosariusz islamu, glosariusz judaizmu

Duchowni: arcybiskupi Canterbury, arcybiskupi gnieźnieńscy i prymasi Polski, biskupi Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, Biskupi warszawscy i bielscy (prawosławni), kardynałowie, kardynałowie biorący udział w konklawe w 2005, metropolici i patriarchowie Moskwy, prawosławni patriarchowie Aleksandrii, patriarcha Konstantynopola, poczet papieży, polscy biskupi katoliccy

Artykuły kontrowersyjne

Artykuły, które z różnych przyczyn uznano za kontrowersyjne lub wymagające neutralnego ujęcia tematu: Alojzy Wiktor Stepinac, Anneliese Michel, bazylika katedralna Opieki Najświętszej Maryi Panny w Radomiu, Báb, czyściec, duchowość chrześcijańska, eksterioryzacja, Falun Gong, Gendun Czokji Nima, gmina żydowska w Raciborzu, Jadwiżanki wawelskie, Józef Śleboda, Kaplica i Kościół św. Barbary w Warszawie, Kazimierz Konowrocki, Kościół i klasztor OO. Bernardynów pw. św. Barbary w Przeworsku, Krucjata Wyzwolenia Człowieka, Księga Micheasza, magia, mahasamadhi, Malachi Martin, Mar Abraham, Mar Ahha, Matka Teresa z Kalkuty, Michalina Jozafata Hordaszewska, montaniści, Nowa Synagoga w Segedynie, Nowy Cmentarz Żydowski we Wrocławiu, Osho (Bhagwan Shree Rajneesh), Papaji, Parafia Matki Bożej Królowej Polski w Nisku, Parafia Przemienienia Pańskiego w Mrągowie, Pielgrzym (czasopismo), religie teocentryczne, Salezjański Wolontariat Misyjny "Młodzi Światu", sasana, satanizm laveyański, Sobór laterański V, Stanisław ze Szczepanowa, Stanisław Szpetnar, Sun Myung Moon, Tenzin Delek Rinpocze, Teodor Haase, Teresa z Ávili, Yasodharā, zen.

Tematy kontrowersyjne: Dyskusja:Krytyka papieża Jana Pawła II, Dyskusja:Moherowe berety, Dyskusja:Przestępstwa seksualne w Kościele katolickim, Dyskusja:Radio Maryja, Dyskusja:Świadkowie Jehowy, Dyskusja:Tadeusz Rydzyk.

Ostatnie zmiany tematyczne

Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z daną tematyką. Nie są to pełne dane - pokazują zmiany tylko w artykułach zapisanych w stronach przeglądowych.

Religia - Buddyzm - Chrześcijaństwo - Hinduizm - Judaizm - Islam - Synagogi w Polsce

Pełne dane o zmianach z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Religioznawstwo (dotyczy również podkategorii) [1]

Do zrobienia...

Jeśli chcesz współtworzyć wikiportal Religioznawstwo, budując przy tym i rozszerzając zasoby polskiej Wikipedii, pomóż nam opisując lub rozwijając poniższe artykuły.

Oto niektóre rzeczy, które zostały do zrobienia:

Religia w siostrzanych projektach

Religia na Wikibooks Religia na Wikicytatach Religia na Wikiźródłach Religia na Wikinews Religia na Wikicommons
Darmowe podręczniki Kolekcja cytatów Teksty źródłowe Serwis informacyjny Grafiki
Wikibooks-logo.svg Wikiquote-logo.svg Wikisource-logo.svg Wikinews-logo.svg Commons-logo.svg
Przypisy
  1. U. A. Pawluczuk, Życie monastyczne w II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2007, ISBN 978-83-7431-127-4, s. 200
  2. OC Handa. Buddhist Monasteries in Himachal Pradesh. Str. 18
  3. Daty urodzin i śmierci według The Encycylopedia of Eastern Philosophy and Religion
  4. Mahāyāna Buddhism. The Doctrinal Foundations. Paul Williams. Str. 77, 78 i inne